ياران خودش « 1 » ، جانشينان او يعنى علىقلى خان ( عادل‌شاه ) ، شاهرخ ، مير محمد متولى و نادر ميرزا « 2 » تنها بر بخش‌هاى كوچكى از قلمرو نادر تسلط داشتند و نتوانستند بر مشكلات متعدد و سلطه جويى رقيبان قدرتمند خويش همانند زنديه و قاجاريه چيره شوند . سرانجام در سال 1218 ه . ق با دستگيرى و اعدام نادر ميرزا به دست فتح‌على شاه قاجار ، « 3 » بساط اين سلسله برچيده شد . پس از قتل نادر ، جانشينان او به سبب درگير شدن با بحران‌ها و مشكلاتى نظير فروپاشى حكومت متمركز و مقتدر و تحرك قبايل براى دست‌يابى به قدرت نتوانستند با حجاز ارتباط برقرار كنند . از انقراض صفويه تا حدود دو قرن ، قدرت در ايران ميان ايلات دست به دست مىشد و در اين مدت ، سه ايل افشاريه ، زنديه و قاجار به ترتيب بر ايران حكومت كردند . رقابت قاجارها با افشاريه يكى ديگر از مشكلات آنها پس از نادر ، بود كه منجر به درگيرى مىشد . در اين گير و دار ، زنديه نيز تحركاتى را براى كسب قدرت آغاز كردند كه با موفقيت همراه بود . دوران افشاريه ( 1148 - 1218 ه . ق ) بيشتر به دليل مذاكره نادر شاه ( 1148 - 1160 ه . ق ) با حكمرانان عثمانى براى به رسميت شناختن مذهب جعفرى و برگزارى نماز شيعيان در مسجدالحرام ، در تاريخ حج‌گزارى ايرانيان شهرت دارد . سلسله زنديه ( 1163 - 1209 ه . ق ) 1 . معرفى زنديه مؤسس سلسله زنديه كه حدود كمتر از نيم قرن بر ايران حكومت كردند ، كريم خان زند بود . وى يكى از افراد ايل زند بود كه پيش از كوچ دادن اجبارى آنان به

--> ( 1 ) . دره نادرى ، صص 680 - 682 . ( 2 ) . مجمع التواريخ ، صص 86 به بعد . ( 3 ) . اشرف التواريخ ، ص 140 .